Về vụ dịch thuật bộ Phủ Biên Tạp Lục Mình thấy có thầy Trần Đại Vinh khen lắm (xem >> http://www.vjol.info/index.php/ncpt-hue/article/...
Về vụ dịch thuật bộ Phủ Biên Tạp Lục
Mình thấy có thầy Trần Đại Vinh khen lắm (xem >> http://www.vjol.info/index.php/ncpt-hue/article/viewFile/8737/8578). Đặc biệt, thầy khen bản hiệu đính của cụ Đào Duy Anh (vâng, cụ Đào Duy Anh mà chúng ta ai cũng đã biết). Theo thầy Vinh "Lúc ấy cụ (Brian chú - cụ Đào Duy Anh) đã tìm được 8 bản PBTL chép tay, bản nào cũng thiếu sót ... Cụ đã đối chiếu ba bản ấy, đồng thời tra cứu đối chiếu với các sách sử ký, địa chí mà chép thành một bản tương đối chính xác, đem biếu cho Tổ Cổ Sử".
Rồi thầy Vinh sau đó nêu ra một loạt các tên địa danh mà thầy Đào Duy Anh và nhóm dịch giả Viện Sử Học dịch "thoát" (tới khoảng chừng 170 tên), rồi sau đó thầy lại nêu ra một loạt các lỗi dịch thuật trong bản dịch của thầy Nguyễn Khắc Thuần.
Rồi cuối bài viết này, thầy Vinh nêu lên là "Trân trọng biết ơn công phu tâm huyết của tác giả Lê Quý Đôn, của người hiệu đính đầu tiên: cụ Đào Duy Anh, của quý dịch giả tiền bối Đỗ Mộng Khương, Nguyễn Trọng Hân, Nguyễn Ngọc Tĩnh ...".
Mình sẵn ngồi mơ mộng cô Hán Nôm có chút thời giờ, thế là xem thử lại đoạn hiệu đính thuộc Quyển 1 bộ Phủ Biên Tạp Lục của cụ Đào Duy Anh mà thầy Vinh khen quá xá, và xin có ý kiến là không biết thầy Vinh đọc ra sao, chứ mình đọc, thấy liền có 2 lỗi này của thầy Đào Duy Anh ngay trong đoạn thầy Vinh khen nè (đoạn chữ Hán ở đây >> http://lib.nomfoundation.org/collection/1/volume/884/page/7)
1. Đoạn dịch "Vua đi đánh Chiêm Thánh" đáng lẽ là "Vua thân đi đánh Chiêm Thành" mới đúng phải không ? Chữ Hán trong bộ PBTL là 帝親征.
2. Đoạn dịch "phong con Chí tước hầu" đáng lẽ là "phong em Chí tước hầu" mới đúng phải không ? Chữ Hán trong bộ PBTL là 封其弟爲候
Mình có tra lại với Toàn Thư, thì Toàn Thư cũng viết như mình nêu, tức là "Vua thân đi đánh Chiêm Thành" và "phong em Chí tước hầu".
Thế mình có câu hỏi là, cụ Đào Duy Anh và các dịch giả Viện Sử Học đã đọc 8 quyển chép tay PBTL lẫn bộ Toàn Thư nào mà có thể quên dịch cả chữ "thân chinh" và đáng ngờ hơn, là lộn cả "em Chí" thành ra "con Chí" nhỉ ? Chả lẽ 8 bộ PBTL đều viết lẫn bộ Toàn Thư đều viết "con Chí" à ? Đâu có đâu đúng không, ít nhất bản PBTL mà mình xem trên nomfoundation và bộ Toàn Thư viết rõ ràng là "em Chí" chứ có là "con Chí" đâu nhỉ ?
Và đáng ngờ hơn là làm thế nào mà thầy Vinh lôi ra quá trời lỗi nho nhỏ trong bản dịch của thầy Nguyễn Đắc Thuần, ấy thế mà ngay trong đoạn dịch của nhóm Viện Sử Học mà thầy khen quá trời đất này, có hai điểm sai bự và dễ nhận ra đến vậy mà thầy Vinh lại không thấy hay nêu lên gì cả bạn nhỉ ?
Như vậy, mình chỉ ngồi chơi chơi, mà đã tìm ra 2 lỗi này ngay trong đoạn thầy Vinh khen lên tới mây, vậy có ai đó thử đọc hết các bản dịch Phủ Biên Tạp Lục và lên tiếng gì chưa ?
Mà ví dụ nếu ngay cả bộ Phủ Biên Tạp Lục mà cụ Đào Duy Anh hiệu đính bị sai hơi nhiều, thế thì chúng ta còn gì để mà nói về cụ và Viện Sử Học nhỉ ?
À, mà bạn để ý giùm mình luôn, là không hiểu cụ Đào Duy Anh đã dùng phương pháp hiệu đính ra sao, chứ mình thấy có gì hơi sai sai trong cách hiệu đính của cụ đó bạn. Ví dụ thầy Vinh khen đoạn cụ hiệu đính "vua sai Hành khiển Đoàn Nhữ Hài đến tuyên bố đức ý, đổi Ô Lý làm hai châu Thuận Hóa". Mình có đọc bản Hán ngữ, thấy trong ấy, hình như chả có câu "vua sai" gì cả, mà chỉ có lệnh 令, và chắc là theo nguyên tắc dịch thuật, chỗ nào mà bản gốc viết sai thì dịch giả cần chú thích đúng không ? Nên làm thế nào mà cụ Đào Duy Anh đổi Thuận Quảng thành Thuậ Hóa mà cụ không chú thích gì nhỉ ? Mình đố bạn đọc câu dịch "vua sai Hành khiển Đoàn Nhữ Hài đến tuyên bố đức ý, đổi Ô Lý làm hai châu Thuận Hóa" trong bản dịch Viện Sử Học, bạn biết phần nào là bản gốc viết sai, phần nào cụ Đào Duy Anh thêm vào, và phần nào cụ hiệu đính cho đúng đấy ? Chả hề có một câu chú thích nào cả. Có đáng sợ không bạn ?
Mà cũng theo mình biết, một người phải thật sự rất cẩn trọng trong việc dịch thuật, có vốn kiến thức dạng "thiên hạ có 4 bồ chữ, tôi đã giữ 3 bồ rưỡi" mới dám gom hết 8 bộ PBTL rồi viết thành 1 bộ, và chắc chắn là họ cần chú đầy vào sách hiệu đính đấy chứ. Làm thế nào mà cụ Đào Duy Anh có kiến thức dạng dịch "thoát" quá trời như vậy (và mình không nghĩ cụ Đào Duy Anh có kiến thức 3 bồ rưỡi chữ của thiên hạ), mà lại tự gom hết 8 bộ PBTL, tự hiệu đính mà chả viết chú thích gì cho độc giả hiểu nhỉ ? Thế làm sao hậu thế như mình, đọc bản hiệu đính của cụ Đào Duy Anh mà không có chú thích, thì biết bản gọp lại có những đoạn như "con Chí" là cụ Đào Duy Anh tự sửa (và đáng buồn hơn, là cụ sửa lại bị sai đi) ? Chả lẽ mình nên tin là cụ Đào Duy Anh giỏi đến mức độ cụ gọp hết và hiệu đính đúng hết 100% cả 8 bản PBTL hay sao ?
Mà xưa giờ, có ai bao giờ gọp hết các phiên bản lại thành ra 1 bản, mà lại không chú thích đầy vào sách như cụ Đào Duy Anh và Viện Sử Học đã làm đâu nhỉ ? Mình hỏi thiệt, sao cụ Đào Duy Anh liều thế nhỉ ?
Còn bản dịch của thầy Trần Đại Vinh thì sao, bạn đã đọc chưa ?
Quên nữa, cuối cùng, mình thấy thầy Vinh cảm ơn cụ Đào Duy Anh là người hiệu đính đầu tiên rồi một loạt các cán bộ Viện Sử Học nữa, nhưng mình có đọc bản dịch của cụ Ngô Lập Chí của Khoa Xã Hội Trường Đại Học Tổng Hợp Hà Nội vào năm 1959, mà mãi đến tận năm 1977, cụ Đào Duy Anh mới có vụ hiệu đính. Thế thì làm thế nào mà thầy Vinh không viết gì về cụ Ngô Lập Chí này nhỉ ? Ừ, đúng là cụ Đào Duy Anh là người hiệu đính đầu tiên, nhưng có khi cụ Đào Duy Anh đã dựa vào bản dịch của cụ Ngô Lập Chí này thì sao ta ?
Mà sao ai cũng khen cụ Đào Duy Anh quá xá.
Mời bạn tham khảo.
Dĩ nhiên mình có thể sai, nếu có mời bạn lên tiếng để mình cùng học hỏi.
Thanks
Brian
No comments