Gọi Đạo Thiên Chúa, Đạo Công giáo là sai. Có những đạo đông tín đồ sau đây: Hồi giáo 1,8 tỷ Thế tục / Không tôn giáo / Bất khả tri / Vô th...
Gọi Đạo Thiên Chúa, Đạo Công giáo là sai.
Có những đạo đông tín đồ sau đây:
Hồi giáo 1,8 tỷ
Thế tục / Không tôn giáo / Bất khả tri / Vô thần 1,2 tỷ
Ấn Độ giáo 1,15 tỷ
Phật giáo 521 triệu
Tôn giáo truyền thống Trung Quốc 394 triệu 5,50%
Do Thái giáo 14,4 triệu
Ki tô giáo: đông nhất hành tinh.
Người Việt có hai từ để sử dụng "đạo" và "giáo".
1. Đạo Ki tô. Cách gọi khác là Kito Giáo. Đạo Ki tô có khoảng 2,4 tỷ tín hữu chiếm 33% dân số thế giới bao gồm phái Công giáo, phái Chính thống và phái Tin lành.
Đạo Ki tô được hình thành sau khi Jesu Kito sinh ra, chết và sống lại. Những người tin Jesu là Đấng Mesiah, là Chúa xuống thế làm người đã tách ra khỏi Đạo Do Thái và được Đến chế Roma phát triển thành một Đạo lớn. Những người tin vào Jesu là Chúa thì được gọi là tín hữu Kito trong Tiếng Việt (Ki tô trong Tiếng Anh là Christ, tín hữu Ki tô là Christian).
Vì có sự khác nhau về học thuyết của tín hữu Ki tô ở Phuong Đông và Phương Tây, Đạo Ki tô bị chia tách năm 1054 dẫn đến có hai Giáo Hội: Giáo Hội Chính Thống Phương Đông và Giáo Hội Công Giáo Roma.
Đến 1517, Giáo Hội Công Giáo Roma lại bị chia cắt. Những tín hữu Ki tô phản đổi cách điều hành của Tòa Thánh Vatican đã li khai ra khỏi mối liên hệ với Giao Hội Công Giáo và được gọi là những người phản đổi. Họ li khai, nhưng hợp về một mối mà có nhiều nhóm riêng rẽ. Vì vậy, theo cách hiểu của nhiều người thì họ thuộc Giáo Hội Tin Lành, nhưng thực ra có nhiều Giao Hội Tin lành độc lập. Chẳng hạn như Hội Luther tại Đức và Hội Anh Giao tại Anh Quốc và nhiều hội nhỏ hơn.
Đến thế kĩ 21, các tín hữu Ki tô hy vọng sẽ thống nhất trở lại qua các cuộc đối thoại. Vì vậy, có phong trào thống nhất giáo hội cái mà tạo nên Hội Đồng Thế giới về các Giáo Hội vào năm 1948 tại Hà Lan. Cho đến nay, các giáo phái đã tham gia và hy vọng sẽ có sự thống nhất. Giáo Hoàng của Giáo Hội Công Giáo Roma hiện tại hy vọng các giáo phái Ki tô được thống nhất sớm.
Vì vậy, Công giáo, Chính thống, Tin lành chỉ là những phái trong Đạo Ki tô nên không thể gọi là đạo Công giáo, đạo Chính thống hoặc đạo Tin Lành.
Giữa các giáp phái có sự đố kị lẫn nhau nên người theo phái Công giao đã đánh tráo khái niệm, dùng từ "công giáo" để gọi Đạo Ki tô thành Đạo Công Giáo và các phái li khai là dỡ hơi, là lệch lạc. Tất cả đều tin Jesu là Chúa, nhưng không đội trời chung nên tạo thành ba phái nhưng cùng một Đạo Ki tô.
Khi nói Giáo Hội Công giáo, Giáo Hội Chính thống hoặc Giáo Hội Tin lành là đề cập đến giáo phái trong Ki tô Giáo. Đó là danh từ tên gọi của một tổ chức, không sao cả, nhưng khi ai đó nói "Đạo Công giáo" hoặc "tôi theo đạo Công giáo" thì bị người hiểu biết, đặc biệt là người nước ngoài chê vì hiểu sai. Nói đúng phải là Đạo Ki tô, tôi theo Đạo Ki tô, tôi là tín hữu/tín đồ Ki tô. Khi ai đó nói "tôi theo đạo Công giáo" hoặc "tôi là tín hữu/tín đồ Công giáo" thì vừa bị người hiểu biết chê là hiểu sai về cấu trúc và lịch sử của tôn giáo vừa bị xem là bảo thủ, phân biệt, đố kị. Vì chữ "công giáo" là một tính từ có nghĩa là rộng, chung, nó được dùng để ám chỉ giáo phái Ki tô tại Roma. Nếu bạn dùng từ đó sai tình hướng, ngữ cảnh thì bạn thể hiện bạn đang cố tình thể hiện sự phân biệt, khoảng cách giữa những người/tín hữu Ki tô giáo. Khi từ mồm bạn phát ra "tôi là người Công Giáo" thì người nghe nghĩ nhay đến bạn đang đề cập bạn là một thành viên của một phe phái trong tôn giáo chứ không phải tín hữu của một tôn giáo.
Gọi "đạo Thiên Chúa" cũng sai vì ngoài người Việt Nam ra, trên thế giới không ai dùng từ "đạo Thiên Chúa". Đạo Thiên Chúa nghĩa là đạo Chúa, mà đạo chúa là những người tin có Chúa. Những người tin có Chúa thì gồm tín hữu của Đạo Do Thái, tín hữu của Đạo Hồi, tín Hữu của Đạo Ki tô (bao gồm phái Công giáo, phái Chính thống, phái Tin lành). Không có đạo nào là Đạo Thiên Chúa cả.
Trần Đình Thiên
No comments