Trump kết thúc chuyến thăm Bắc Kinh Trump và Tập Cận Bình tuyên bố tiến bộ ổn định quan hệ Mỹ-Trung nhưng vẫn tồn tại bất đồng lớn về Đài...

Trump kết thúc chuyến thăm Bắc Kinh

Trump và Tập Cận Bình tuyên bố tiến bộ ổn định quan hệ Mỹ-Trung nhưng vẫn tồn tại bất đồng lớn về Đài Loan, Iran và thương mại

Mình vừa đọc xong tin về chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Donald Trump mà thấy drama chính trị quốc tế lại nóng hổi vùn vụt luôn ấy! Sau ba ngày làm việc căng thẳng, Trump đã lên Air Force One bay về Washington vào hôm thứ Sáu, kết thúc hội nghị thượng đỉnh với Tập Cận Bình. Cả hai ông lớn đều nói rằng quan hệ Mỹ-Trung đang “ổn định hơn”, nhưng đằng sau đó vẫn đầy những khác biệt gay gắt. Mình khá bất ngờ vì dù căng thẳng đến đâu, hai bên vẫn cố gắng “tám chuyện” và tìm điểm chung, kiểu như showbiz chính trường ấy.

1. Cuộc gặp cuối cùng tại Trung Nam Hải – Không khí “ngọt sủng” nhưng vẫn đầy toan tính

Tập Cận Bình đón Trump tại Trung Nam Hải – khu compound quyền lực của lãnh đạo Trung Quốc – với không khí khá ấm áp. Hai ông đi dạo ngắn trong vườn cổ thụ, ngắm hoa hồng Trung Quốc, rồi ngồi uống trà và ăn trưa cùng đoàn tùy tùng. Cuộc trò chuyện kéo dài gần ba tiếng đồng hồ. Trump sau đó khoe “đây là hai ngày tuyệt vời”, còn Tập gọi chuyến thăm là “cột mốc quan trọng”, thiết lập mối quan hệ song phương “xây dựng, chiến lược và ổn định”.

Mình thấy vui khi hai siêu cường vẫn giữ được vibe “có thể nói chuyện” dù thế giới đang rối ren. Trump còn khen hoa hồng ở đó đẹp nhất ông từng thấy, Tập hứa gửi hạt giống về tặng. Đúng kiểu ngoại giao cá nhân hóa, Trump thích những cử chỉ hoành tráng mà!

2. Bất đồng lớn về Đài Loan – “Cốt lõi lợi ích” của Trung Quốc

Đài Loan vẫn là vấn đề nóng bỏng nhất. Tập Cận Bình cảnh báo rõ ràng rằng nếu xử lý không khéo, khác biệt về Đài Loan có thể dẫn đến “xung đột và thậm chí chiến tranh”. Trump thì chưa quyết định về gói bán vũ khí lớn cho Đài Loan (11 tỷ USD), nói sẽ “suy nghĩ thêm”. Ông cũng nghe Tập phản đối độc lập Đài Loan nhưng không bình luận gì nhiều.

Theo mình thì đây là “cú lật kèo” khó khăn. Mỹ vẫn giữ chính sách không thay đổi, Bộ trưởng Ngoại giao Marco Rubio khẳng định sẽ là “sai lầm khủng khiếp” nếu Trung Quốc dùng vũ lực với Đài Loan. Trump từng chỉ trích Đài Loan “cướp” ngành bán dẫn của Mỹ và đòi họ trả tiền bảo vệ. Chuyến đi này cho thấy Đài Loan vẫn là “quả bom nổ chậm” trong quan hệ hai nước. Mình lo lắm luôn ấy, vì một sai lầm nhỏ có thể làm cả thế giới rung chuyển.

3. Iran, hạt nhân và Eo biển Hormuz – Điểm chung hiếm hoi

Về Iran, cả hai đều đồng ý không muốn Iran có vũ khí hạt nhân. Trump nói hai bên “cảm nhận rất giống nhau”. Họ cũng nhất trí cần mở lại Eo biển Hormuz – tuyến đường dầu mỏ quan trọng bị đóng vì xung đột Iran. Khoảng 20% dầu thế giới từng đi qua đây. Trump còn đề xuất thỏa thuận hạt nhân ba bên Mỹ-Nga-Trung để giới hạn đầu đạn hạt nhân. Tập nghe có vẻ tích cực, dù trước nay Trung Quốc khá lạnh nhạt với ý tưởng này.

Mình khá bất ngờ vì đây là điểm sáng hiếm hoi giữa hai ông lớn. Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn chưa muốn can thiệp sâu vào xung đột Iran, dù Mỹ cáo buộc một số công ty Trung Quốc hỗ trợ Tehran. Về fentanyl, Mỹ cũng muốn Trung Quốc siết chặt tiền chất hóa học. Những vấn đề này cho thấy tiến bộ có thật nhưng vẫn còn khoảng cách khá lớn.

4. Thương mại, công nghệ và triển vọng tương lai

Thương mại và công nghệ chắc chắn cũng là chủ đề nóng, dù chi tiết chưa được tiết lộ đầy đủ. Trump luôn muốn cân bằng thương mại với Trung Quốc, giảm thâm hụt và bảo vệ công nghệ Mỹ. Chuyến thăm này diễn ra trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, từ chiến tranh Iran đến căng thẳng chuỗi cung ứng.

Trung Quốc tổ chức tiễn Trump rất long trọng: Bộ trưởng Ngoại giao Vương Nghị ra sân bay, học sinh mặc đồng phục màu Air Force One vẫy cờ hai nước. Cảnh tượng đẹp và mang tính biểu tượng lắm!

Đoan Trang